Bouwkeet in het AD Rotterdam

ONDERWIJS FESTIVAL ROTTERDAM ‘Snelle succeservaringen’, daar mikt Bouwkeet op. In de wijk Bospolder-Tussendijken ontdekken denkers en doeners in de openbare werkplaats de lol van het maken. En dat gaat verder dan knutselen.

Door: Leo van Marrewijk  | 04-10-2018

Opeens zijn ze extra alert. Aan het einde van een introductieles ‘robots maken’ houdt Daniel White, directeur van Bouwkeet, een afsluitend praatje. Hij prijst de vmbo-leerlingen voor hun inzet en vertelt dat ze bij Bouwkeet altijd proberen om producten te maken die je zo in de winkel zou kunnen verkopen: een fiets, kleding, een geglazuurde mok. ,,Dus wat je bij ons zelf maakt, is winkelrijp, of bijna winkelrijp. Daar kun je geld mee verdienen,” aldus White, die merkt dat die opmerking in de smaak valt.

,,Maar om mee te doen aan die workshops moet je zeker een mbo-diploma hebben?’’ vraagt een leerling, nog wat ongelovig. Nee hoor, zegt White. ,,Je hoeft helemaal geen diploma te hebben én de workshops zijn gratis; iedereen vanaf 10 jaar is welkom.’’

Bouwkeet in het AD Rotterdam - Foto: Levien Willemse

Foto: Levien Willemse

Even later, als de vmbo-leerlingen het schoolpand van de GKH (de G.K. van Hogendorpschool) aan de Mathenesserdijk hebben verlaten, zegt White dat hij de leerlingen heel bewust wijst op het commerciële aspect. ,,Geld verdienen, daar zijn kinderen van deze leeftijd mee bezig.’’ Voor White is het ook een middel om de tieners duidelijk te maken dat Bouwkeet méér is dan – oneerbiedig gezegd – het knip- en plakwerk van een lesje handvaardigheid. ,,We zijn altijd op zoek naar de wow-factor.”

Opfrisbeurt
Bouwkeet bestaat twee jaar, en vanwege een grootscheepse opfrisbeurt van het pand aan de Schiedamseweg zijn White en zijn personeel de eerste weken van het nieuwe schooljaar ‘on tour’ op scholen. Het doel: vooral leerlingen tussen 10 en 15 jaar te wijzen op ‘de lol van het maken’. Dat lukt steeds beter: ,,We bieden nu met Bouwkeet workshops aan die wekelijks door 660 leerlingen worden bezocht. Kinderen en scholen zijn enthousiast, ouders ook. Wij bieden wijkbewoners immers kansen die ze eerst niet hadden. We hebben in diverse werkplaatsen hypermoderne 3D-printers, digitaal gestuurde lasersnijders, maar ook ambachtelijke, traditionele apparaten om hout en metaal te bewerken.’’

Bospolder
Het pand van Bouwkeet – het voltallige Rotterdamse college stak hier al eens de handen uit de mouwen – staat in Bospolder-Tussendijken, Delfshaven. Dat is geen toeval. White: ,,Dit is een stukje Rotterdam-Zuid in West; er zijn hier relatief weinig faciliteiten. Met Bouwkeet staan bewoners eindelijk weer eens vooraan.’’

Want niet alleen tieners kunnen zich lekker uitleven in Bouwkeet. Volwassen buurtbewoners worden ook nadrukkelijk uitgenodigd om mee te doen. Bijvoorbeeld om als vrijwilliger de jongeren te begeleiden. ,,Daarbij werken we op basis van wederkerigheid: wijkbewoners, kunstenaars, senioren, zzp’ers en werkzoekenden mogen gereedschappen en apparaten gebruiken mits ze ook hun expertise inzetten, bijvoorbeeld om als vrijwilliger te helpen bij een workshop voor 10- tot 15-jarigen. Dat werkt in de praktijk verrassend goed’’, zegt White. ,,Volwassenen worden rolmodellen, bijvoorbeeld omdat ze kunnen lassen of kleding kunnen maken. En wij trainen en ­begeleiden de mensen om hun ­kennis op een goede manier over te brengen. Bij onze workshops hebben we twee volwassenen op een groep van tien kinderen: één professional en één vrijwilliger. En die volwassenen zijn soms ook keramisten, kunstenaars of zzp’ers die het belangrijk vinden wat hier gebeurt.’’

Uniek
Volgens White is Bouwkeet uniek in de wereld. Er zijn wereldwijd weliswaar meer ‘makerspaces’, maar die hebben meestal een commercieel belang. Bouwkeet heeft geen commerciële doelen, maar streeft naar ‘social return of investment’. De financiering hiervoor is tot 2020 verzekerd via stichting De Verre Bergen. Wel buigen White en zijn collega’s zich over de meetbaarheid van het succes. White: ,,Natuurlijk willen wij weten wat we bereiken. Maar hoe meet je ‘kansen bieden’? Dat is best nog een lastige vraag; daar zijn we nu mee ­bezig.’’

Uitkomst
Voor scholen, zoals vandaag op de GKH, is Bouwkeet in elk geval een uitkomst. De instelling heeft immers materialen én mensen waar een gemiddelde school niet aan kan tippen. White bevestigt dat scholen Bouwkeet beschouwen als een aanvulling op techniekonderwijs. ,,Maar Bouwkeet is veel meer. Wat wij doen is breder dan alleen onderwijs. Wij zijn eigenlijk overheid 2.0: we zijn buurthuis, onderwijs, welzijn en wereldverbreders in één.’’ En bij die overheid 2.0 hoort nadrukkelijk: kansen bieden. En da’s hard nodig.

White: ,,Als je kinderen uit deze wijk vraagt wat ze willen worden, is de Top-3: profvoetballer, rapper en drugsdealer. Wij laten zien dat je ook op andere manieren geld kunt verdienen, wij bieden een ander ­perspectief.’’
En over dat perspectief gesproken: White merkt dat succeservaringen bij wijze van spreken voor het op­rapen liggen, ook bij kinderen die theoretisch misschien geen uitblinkers zijn, maar in praktische zin nieuwe talenten ontdekken. ,,We krijgen nogal wat kinderen binnen die in eerste instantie zeggen: ‘Dat kan ik toch niet’. Maar hier gaan we gewoon aan de slag. Later zie je ze trots vertrekken met een gaaf etui dat zo uit de winkel zou kunnen komen, of een rijdende fiets die ze hebben gemaakt van een wrak. Die big smile op die gezichten, daar doe je het voor.’’

Wat is een ‘makerspace’?
Makerspaces zijn er in diverse soorten en maten. Het gaat in de meeste gevallen om toegankelijke werkplaatsen, waar (vooral) jongeren in aanraking komen met nieuwe ‘maaktechnieken’. Doel is om ­creatieve makers enthousiast te maken voor (moderne) techniek.

Maakplaats010
Vaak hebben makerspaces de beschikking over moderne apparatuur als 3D-printers en lasersnijders en traditionele technieken als bijvoorbeeld hout- en ­textielbewerking. Het accent ligt op ‘creëren’ en het ontwikkelen van 21ste-eeuwse vaardigheden, zodat jongeren meer interesse krijgen voor techniek en wellicht later een beroep kiezen in die sector. De laatste jaren zijn ­makerspaces sterk in opkomst. Binnenkort krijgt Rotterdam een nieuwe makerspace: ‘Maakplaats010’ in de centrale bibliotheek.


AD-RotterdamBron: www.ad.nl/rotterdam/altijd-op-zoek-naar-de-wow-factor~aaab583d/